Deprem sonrası yapı stoku güçlendirilmesi
Van, 23 Ekim ve 9 Kasım 2011 depremlerinin ardından 31.870 konut, 8.849 iş yeri ve 9.602 ahır gibi büyük bir yıkım yaşadı. AFAD, bu kayıpları telafi etmek için Edremit, İpekyolu, Tuşba ve Erciş ilçelerinde 25.000'den fazla konut inşa etti ve vatandaşlara teslim etti. Yeni binalar, modern deprem yönetmeliklerine uygun olarak TOKİ tarafından desteklendi. Proje kapsamında 6.803 konut da Yüzyılın Konut Projesi çerçevesinde başlatıldı. Bu adımlar, bölgenin kentsel dönüşüm sürecini hızlandırarak yapı stokunu önemli ölçüde güçlendirdi.
AFAD ve TOKİ'nin rolü
AFAD, acil barınma ihtiyacını karşılamak için geçici barınma merkezleri ve okul, cami, alışveriş merkezi gibi sosyal altyapıları da inşa etti. TOKİ, yeni konutların yapımında standartları belirleyerek mühendislik denetimlerini yürüttü ve kentsel dönüşüm projelerinde kalite kontrolü sağladı. Hem AFAD hem de TOKİ, deprem sonrası riskli yapıların yıkımı ve yeni konutların dayanıklı inşası konusunda koordineli çalıştı. Bu iş birliği, bölgenin afete dayanıklılık seviyesini yükseltti. Ayrıca, yeni valilik binası ve Millet Bahçesi gibi kamu yatırımları da projeye eklendi.
Riskli yapıların dönüşüm süreci
Van’da riskli yapıların yıkım kararları ve kamulaştırma süreçleri hızlandırıldı; maliklere yeni konut ve tazminat sağlandı. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, riskli alanları belirleyerek acele kamulaştırma ilanları yaptı. Yeni binaların temel, zemin ve beton kalitesi, TOKİ mühendisleri tarafından sıkı denetimden geçirildi. Bu sayede, eski yapıların deprem riskine maruz kalması önlendi ve yeni konutlar güvenli bir ortam sundu. Bölgedeki riskli alan ilanları, gelecekteki olası afetlere karşı önlem alınmasını sağladı.
Yeni yönetmelikler ve geleceğe bakış
Yapı denetim uygulamaları, 2022 ve sonrası yönetmeliklere göre düzenli olarak yapılmaya başlandı. TOKİ projelerinde tip projeler ve statik‑mukavemet hesapları zorunlu kılındı. Belediye ve kamu kurumları, sürdürülebilir şehircilik hedefiyle yeşil alanlar ve afet sonrası toplanma alanları oluşturdu. Planlama süreçlerinde, yeni konutların konumu, altyapısı ve toplu taşıma bağlantıları göz önünde bulunduruldu. Bu bütüncül yaklaşım, Van’ın kentsel dönüşüm sürecini sadece binaları yenilemekle kalmayıp, şehir yaşam kalitesini de artıracak şekilde yönlendiriyor.
