Konut Sahipliği Düşüşü
Son yıllarda Türkiye’nin konut piyasası büyük bir ivme kazanmış olsa da, ev sahibi olma oranı %73,1’den %57’ye geriledi. TÜİK verilerine göre 2024’te bu oran %56,1, 2025’te ise %57,1 olarak kaydedildi. Bu düşüş, özellikle büyük şehirlerdeki fiyat artışları ve kredi koşullarının sıkılaşmasıyla ilişkilendiriliyor. Sonuçta, birçok aile kirada kalmak zorunda kalıyor ve konut sahibi olma hayali uzaklaşıyor.
TOKİ Projelerinin Rolü
TOKİ (Toplu Konut İdaresi) projeleri, kentsel dönüşüm çerçevesinde büyük ölçekli konut üretimi sağlıyor. Ancak bu projeler bazen lüks rezidanslarla rekabet ediyor ve fiyatları yükseltiyor. Uzmanlar, TOKİ’in bazı projelerinin yüksek maliyetli olması ve dar gelirli ailelerin erişemediği konut tipleri sunması nedeniyle ev sahipliği oranının daha da düşebileceğini belirtiyor. Gültekin Çetiner gibi akademisyenler, “20 yıldan fazla betonla büyüyoruz, ama gerçek ihtiyaçlar göz ardı ediliyor” diyor.
Ekonomik Etkiler
Konut fiyatlarındaki artış, kiraları da %25 oranında yükseltti; İstanbul’da ortalama kira 44 bin TL’ye ulaştı. Enflasyonun yüksek seyretmesi ve faiz oranlarının artması, dar gelirli ailelerin bütçesini zorladı. Ayrıca, konut harcamalarının hane bütçesindeki payı %38,7’ye çıktı, bu da ailelerin diğer harcamalarını kısıtladı. Bu durum, konut sektöründeki talep‑tedarik dengesizliğini daha da derinleştiriyor.
Gelecek Beklentileri
Uzmanlar, daha kapsayıcı ve uygun fiyatlı TOKİ projelerinin geliştirilmesi gerektiğini savunuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi gibi yerel yönetimler, kentsel dönüşüm sürecinde sosyal konut oranını artırma hedefiyle yeni politikalar hazırlıyor. Eğer fiyat artışları kontrol altına alınmazsa, ev sahibi olma oranı daha da düşebilir ve şehirlerde sosyal dengesizlik artabilir. Bu yüzden, hem kamu hem de özel sektörün sürdürülebilir konut çözümleri üretmesi kritik.
